شاید شما هم از جمله کاربرانی باشید که به تازگی وبلاگ نویسی را شروع کرده اید یا حداقل قصدتان این است که این کار را شروع کنید. این مهمه که شما نحوه نصب و راه اندازی یک سیستم مدیریت محتوا (CMS) را بلد باشید. پیشنهاد من برای شما این است که اگر اولین بارتان هست که میخواهید وبلاگ نویسی را تجربه کنید به دنبال سرور شخصی نروید و از سرویس های وبلاگ دهی رایگان مثل وردپرس، بلاگر، بلاگها و یا بقیه سرویس های بلاگ نویسی رایگان استفاده کنید. من در اینجا قصد دارم که در یک سری مجموعه مقالات، نصب سیستم های مدیریت محتوای رایج را بر روی سرور لینوکس، XAMPP، Easy PHP و Wamp آموزش بدهم. امیدوارم که این آموزش ها یاری دهنده شما باشد.

سیستم مدیریت محتوای اول: وردپرس

وردپرس یک سکوی انتشار مبتنی بر وب یا به بیان ساده‌تر یک نرم‌افزار تحت وب است که در واقع ادامه موفقیت‌آمیز پروژه b2 می باشد و توسط مت مولوگ بنیان گذاری شده است.

مت و همکارانش با تاسیس شرکت Automattic هم‌اکنون در حال گسترش این نرم افزار و پروژه های موازی آن مانند WordPress.com و Akismet می باشند.

عمومی‌ترین استفاده از وردپرس برای راه‌اندازی یک وبلاگ می‌باشد زیرا وردپرس دارای هسته‌ای قدرتمند است و پیشروترین نرم‌افزار در این زمینه به‌شمار می‌رود.

وردپرس با زبان برنامه نویسی محبوب و قدرتمند PHP نوشته شده و از قدرت MySQL استفاده می کند. وردپرس یک نرم افزار متن باز (Open Source) می باشد و بر مبنای اجازه نامه Gnu Public License) GPL) منتشر می شود بنابراین اجازه‌نامه تمامی موارد استفاده از وردپرس کاملا رایگان می باشد، همچنین شما می توانید وردپرس را با خیال راحت تغییر دهید و به عنوان سکویی برای پروژه های خود به کار گیرید. [درباره وردپرس در وردپرس فارسی]

پیش نیاز ها:

PHP نسخه ۴٫۳ یا بالاتر

MySQL نسخه ۴٫۰ یا بالاتر

دریافت وردپرس:

برای دریافت وردپرس میتوانید از این لینک استفاده کنید. معمولا بیشتر سیستم های مدیریت محتوا با ۲ پسوند tar.gz. و zip. ارائه میشوند. zip. پسوند رایج سیستم های ویندوز و tar.gz. پسوند رایج سیستم های لینوکس است.

نصب وردپرس بر روی سرور لینوکس:

برای نصب وردپرس بر روی سرور لینوکس، پس از دریافت وردپرس، فایل دانلود شده را باید در پوشه Root (شاخه اصلی) سرور خود آپلود کنید.

خب حالا تیک فایلی را که آپلود کرده اید علامت بزنید و پس از اینکه به حالت انتخاب شده در آمد بر روی Extract در بالای صفحه کلیک کنید. با این کار پنجره ای مانند پنجره زیر برای شما باز میشود که باید روی (Extract File(s کلیک کنید. با این کار فایل شما از حالت فشرده خارج می شود و در پوشه ای با نام WordPress در Root قرار میگیرد.

خب فرض کنید شما میخواهید وردپرس رو بر روی پارسیش نصب کنید. در این حالت وبلاگ شما در http://www.parsish.com/wordpress/ قرار میگیرد. خب برای نصب وردپرس بر روی شاخه اصلی یعنی http://parsish.com بر روی Select All کلیک و پس از انتخاب تمام فایل ها و پوشه ها، بر روی Move to کلیک کنید. در این حالت پنجره زیر نمایش داده میشود.

در قسمت پایین پنجره ای که باز شده عبارت wordpress را از آدرس حذف کنید و بر روی (Move File(s کلیک کنید. در این حالت فایل ها بر روی شاخه اصلی منتقل میشوند.

ساخت بانک اطلاعاتی:

برای راه اندازی تمام سیستم های مدیریت محتوا شما نیاز به یک دیتابیس برای ذخیره اطلاعات دارید. برای ساخت یک دیتابیس باید پس از ورود به cPanel در منوی Databases بر روی MySQL Database Wizard کلیک کنید.

در اینجا شما باید نام بانک اطلاعاتی خود را وارد کنید. فکر کنم خود کلمه wordpress بهترین نام باشد. بر روی Next Step کلیک و به مرحله بعدی می رویم. توجه کنید که نام دیتابیسی که برای شما در نظر گرفته میشود تلفیقی از نام کاربری شما (نامی که از آن برای ورود به cPanel استفاده میکنید) و نام دیتابیس انتخابی شماست. در اینجا نام دیتابیس xenon_wordpress است.

در مرحله بعد شما باید نام کاربری و رمز عبوری برای خود انتخاب کنید. پس از انتخاب نام کاربری و رمز عبور بر روی Next Step کلیک می کنیم و به مرحله بعد میرویم.

در این مرحله شما باید سطح دسترسی کاربر برای دیتابیس را مشخص کنید. بهتر است بر روی All PRIVILEGES کلیک کنید و به مرحله بعد بروید.

دیتابیس شما آمادست :)

ادامه نصب وردپرس بر روی سرور لینوکس:

خب حالا بانک اطلاعاتی شما آمادست. باید این بانک اطلاعاتی را به سیستم مدیریت محتوای خود معرفی کنید. برای این کار باید در پوشه ای که فایل های وردپرس شما قرار دارد، فایل wp-config-sample.php را پیدا کرده و آن را به wp-config.php تغییر نام دهید. حالا بر روی Edit در بالای صفحه کلیک کنید چون باید اطلاعات دیتابیس را در این فایل وارد کنیم. پس از وارد شدن به نرم افزار Code Editor باید اطلاعات دیتابیس خود را وارد کنیم.

خب شما در خط سوم، در آنجایی که نوشته است: putyourdbnamehere باید نام دیتابیس خود را وارد کنید. نام دیتابیس من xenon_wordpress بود. نام دیتابیس شما همانطور که گفتم تلفیقی از نام ورود و نام انتخابی شماست.

در خط چهارم نام کاربریتان را که در بالا انتخاب کردید باید وارد کنید. در خط پنجم پسورد کاربریتان را وارد کنید. خط ششم در ۹۹ درصد موارد نیازی به تغییر ندارد. حالا این فایل را ذخیره کنید. دیتابیس شما تنظیم شد.

پیکر بندی وردپرس:

خب بعد از آماده و تنظیم شدن دیتابیس، شما ۹۰ درصد راه را رفتید. حالا آدرس سایتتان را در مرورگر وارد کنید. اگر تمامی مراحل را درست انجام داده باشید باید صفحه زیر مقابلتان ظاهر شود.

عنوان وبلاگ و ایمیلتان را وارد کنید و به مرحله بعد بروید.

در مرحله بعد نام کاربری و رمز عبوری به شما داده میشود که به وسیله آن میتوانید وارد قسمت مدیریت وبلاگتان شوید. نام کاربری و رمز عبور نوشته شده را به یاد داشته باشید.

پس از کلیک بر روی گزینه Log In شما به صفحه لاگین دوست داشتنی وردپرس وارد میشوید. حالا نام کاربری و رمز عبوری که در مرحله قبل به شما داده شده بود را وارد کنید.

بهتون تبریک میگم. شما موفق شدید :)

وردپرس فارسی:

اولین استفاده کنندگان از وردپرس در بین وبلاگ نویسان ایرانی، وبلاگ های محسن طالب٬ گناهکار٬ Virtual Life و Alvan Web بودند.

از همان زمان تلاش‌های توسط آقایان کامبیز مظفری و علی ستاری برای فارسی‌سازی وردپرس با ارائه فایل‌های ترجمه زبان و پوسته‌های فارسی آغاز شد. در فروردین ۱۳۸۴ انتشار افزونه تاریخ شمسی برای وردپرس توسط آقای مانی منجّمی سرعت بومی‌سازی وردپرس را دو چندان کرد. تا پایان خرداد ماه همان سال نسخه دوم آن افزونه نیز منتشر شد و پروژه وردپرس فارسی رسما آغاز به کار نمود. فعالیت های این دوستان باعث افزایش چشمگیر محبوبیت وردپرس در میان کاربران وب فارسی زبان شد.

در طی دو سال بعد، تلاش های این دوستان در زمینه به‌روز رسانی افزونه، به‌روزنگاه‌داری فایل‌های زبان و فارسی‌سازی پوسته‌ها ادامه داشت. همچنین با همکاری نزدیک تیم توسعه وردپرس و تیم وردپرس فارسی بسیاری از نیازهای کاربران فارسی زبان به تدریج به متن نرم افزار وردپرس اضافه شد و بسیاری از مشکلات در این زمینه بر طرف گردید.

از فروردین ماه ۱۳۸۶ و با اضافه شدن افراد علاقه‌مند دیگری به این پروژه و انسجام بیشتر فعالیت‌ها، برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی وب‌سایت و ارائه خدمات کامل در زمینه پشتیبانی از کاربران وردپرس فارسی آغاز شد.

هم اکنون بسته های ارائه شده توسط تیم وردپرس فارسی، وردپرس را به یک نرم‌افزار بی‌رقیب در زمینه بومی‌سازی فارسی تبدیل می کنند. خصوصیت تمامی بسته‌های ارائه شده توسط تیم وردپرس فارسی این است که تغییری در اصل و هسته نرم‌افزار وردپرس ایجاد نکرده و همه‌گی به صورت افزودنی می باشند.

برای دریافت فایل patch فارسی ساز وردپرس میتوانید از این لینک استفاده کنید. برای نصب آن باید فایل دانلود شده را از حالت فشرده خارج کنید و در پوشه wp-content/plugins/ کپی کنید. حالا در قسمت مدیریت وردپرس، قسمت مدیریت پلاگین ها، پلاگین wp-jalali را فعال (Activate) کنید.

دریافت سرور محلی XAMPP:

کاربران ویندوز برای دریافت سرور محلی XAMPP میتوانند از این لینک استفاده کنند. (برای لینوکس ، برای Mac OS X ، برای سولاریس)

متاسفانه XAMPP حجم بالایی دارد و ممکن است دریافت آن برای کاربرانی که از اینترنت کم سرعت استفاده میکنند عذاب آور باشد. نسخه ویندوز آن ۳۸ مگابایت، نسخه لینوکس آن ۵۹ مگابایت، نسخه Mac OS X آن ۹۱ مگابایت و نسخه سولاریس آن ۴۵ مگابایت است.

نصب XAMPP:

نصب XAMPP هم مانند نصب تمام برنامه های اجرایی است. در این آموزش، من XAMPP را در پوشه پیش فرض یعنی C:\xamp نصب میکنم.

نصب وردپرس بر روی سرور محلی XAMPP:

پس از نصب XAMPP، تمام فایل های اجرایی آن در محلی که در موقع نصب مشخص کرده بودید نصب میشود. (برای من در C:\xampp قرار گرفت). از جمله پوشه های مهم در XAMPP پوشه htdocs است. شما هر سیستم مدیریت محتوایی که بخواهید نصب کنید، باید آن را در این پوشه قرار بدهید. این پوشه در حقیقت نقش همان پوشه Root را بر عهده دارد.

بعد از نصب XAMPP کنترل پنل آن به اجرا در می آید. توجه کنید که دو گزینه اول یعنی Apache و MySql حتما فعال باشد. برای تست اینکه سرور محلی شما درست نصب شده یا نه به این آدرس بروید: http://localhost/xampp/

برای نصب وردپرس بر روی سرور محلی XAMPP تنها کاری که باید انجام بدهید Extract کردن فایل دانلود شده وردپرس در پوشه htdocs است. (آدرس پوشه htdocs برای من C:\xampp\htdocs است). خب حالا باید بانک اطلاعاتی خود را ایجاد کنید. متاسفانه سرور محلی مانند cPanel ویزارد ندارد پس عملیات ساخت دیتابیس باید به صورت دستی انجام شود.

برای ساخت دیتابیس به آدرس http://localhost/xampp/ بروید ( احتمالا در اولین مراجعه از شما میخواهد که زبان مورد نظر خود را انتخاب کنید)، حالا از منوی Tools بر روی phpMyAdmin کلیک کنید. (آدرس مستقیم). در اینجا در قسمتی که نوشته شده است Create New Database در زیر آن نام بانک اطلاعاتی خود را وارد کنید. این نام همانطور که قبلا هم گفتیم بهتر است wordpress باشد.

کاری که الان باید انجام بدهید ساخت نام کاربری و رمز عبور برای دسترسی به دیتابیس است. برای بازگشت بر روی آیکون خانه در بالای صفحه کلیک و به عقب بر میگردیم. در صفحه ای که باز شد، در زیر قسمتی که مربوط به ساخت دیتابیس می شد بر روی Reload privileges کلیک میکنیم. در صفحه جدید بر روی Add a new User برای ساخت نام کاربری و رمز عبور جدید کلیک کنید. اگر به مشکلی بر نخورده باشید باید با صفحه زیر روبرو شوید.

در جلوی User Name نام کاربریتان، در جلوی Host هم localhost را تایپ کنید، در جلوی Password کلمه عبورتان و در جلوی Re-type هم دوباره پسوردتان را بنویسید. حالا در قسمت Global privileges بر روی Check All برای علامت زدن تمام سطح دسترسی ها استفاده کنید. در آخر بر روی Go کلیک کنید. دیتابیس شما آماده ست.

برای انجام پیکر بندی نهایی باید به آدرس http://localhost/wordpress/ بروید. در اینجا باید بر روی عبارت Create a Configuration File کلیک کنید تا اطلاعات دیتابیس خود را به وردپرس بدهید. اگر دقت کرده باشید که در نصب وردپرس بر روی cPanel، ما این اطلاعات را دستی وارد کردیم ولی در اینجا از یک به اصطلاح wizard کمک میگیریم. این به این علت است که در ویندوز سطح دسترسی وجود ندارد پس فایل ها به راحتی میتوانند تغییر کنند ولی در cPanel باید تنظیمات خاصی انجام شود و سطح دسترسی ها تغییر کند.

در صفحه باز شده بر روی let’s Go کلیک کنید و به مرحله بعد بروید. در صفحه باز شده در قسمت اول نام دیتابیستان (توجه کنید که در اینجا بر خلاف cPanel، با توجه به اینکه شما برای ورود نام کاربری وارد نمی کنید، نام دیتابیس شما تلفیقی نیست. یعنی نام دیتابیس من به جای xenon_wordpress خود wordpress است.)، در قسمت دوم، نام کاربری و در قسمت سوم رمز عبورتان را وارد کنید. قسمت چهارم یعنی Database Host را نیز دست نخورده باقی بگذارید. قسمت پنجم یعنی Table Prefix هم مربوط به تیبل هایی است که وردپرس در دیتابیس شما از خود به جا میگذارد. یعنی شما هر کجا در دیتابیستان تیبلی دیدید که با wp_ شروع می شود بدانید از جمله تیبل های ذخیره شده در وردپرس است. به مرحله بعد میرویم. قانونا باید صفحه ای مانند صفحه زیر مشاهده کنید. در این حالت باید بر روی Run the install کلیک کنید تا وارد قسمت پیکر بندی وردپرس شوید. نحوه پیکربندی وردپرس در بالا توضیح داده شده بود.

دریافت سرور محلی Easy PHP:

برای دریافت سرور محلی Easy PHP میتوانید از این لینک استفاده کنید.

نصب Easy PHP:

نصب Easy PHP هم مانند نصب تمام برنامه های اجرایی است. در این آموزش، من Easy PHP را در پوشه پیش فرض یعنی C:\Program Files نصب میکنم.

نصب وردپرس بر روی سرور محلی Easy PHP:

اوه، شاید تا الان متوجه شدید که Easy PHP پوشه ای به نام htdocs ندارد! پس فایل ها را باید در کجا کپی کنیم؟ خب اگر با دقت نگاه کنید یک پوشه www در جایی که Easy PHP را نصب کردید می بینید. این پوشه نقش همان پوشه htdocs یا public_html را بازی میکند. فایل های وردپرستان را در پوشه www قرار دهید. حواستان باشد که آنها را Extract کرده باشید. برای دسترسی به phpMyAdmin به آدرس http://127.0.0.1/home/mysql/ بروید و مراحل ساخت دیتابیس بر روی سرور محلی که برای XAMPP گفته شد را انجام دهید. مراحل بعدی هم همانطور که برای XAMPP گفته شد با رفتن به آدرس http://127.0.0.1/wordpress/ انجام میشود.

دریافت سرور محلی Wamp:

برای دریافت سرور محلی Wamp میتوانید از این لینک استفاده کنید.

نصب Wamp:

نصب Wamp هم مانند نصب تمام برنامه های اجرایی است. در این آموزش، من Wamp را در پوشه پیش فرض یعنی C:\wamp نصب میکنم.

نصب وردپرس بر روی سرور محلی Wamp:

نصب وردپرس بر روی Wamp هم مانند نصب بر روی XAMPP هست و تفاوت خاصی ندارد. اولین کار کپی فایل های وردپرس در پوشه www است. (این پوشه برای من در C:\wamp است)

قدم بعدی تنظیمات مربوط به ایجاد دیتابیس است که باید در این آدرس صورت گیرد و فرقی با XAMPP ندارد پس میتوانید از آموزش آن استفاده کنید. قدم بعدی هم رفتن به http://localhost/wordpress/ برای وارد کردن اطلاعات دیتابیس است. و مرحله بعد هم نصب و پیکر بندی وردپرس که در بالا توضیح داده شد.

امیدوارم این آموزش مورد توجه شما قرار گرفته شده باشد :)

[+] برای دیدن تمامی عکس ها در سایز بزرگتر میتوانید بر روی عکس ها کلیک کنید.

[+] در آخر هم از جابر زارع عزیز (مدیر سرویس بلاگها) که هاست شخصی خودشون رو در اختیار بنده قرار دادند تا این آموزش رو آماده کنم تشکر میکنم.