بایگانی سپتامبر, 2008

واقعا جالبه که مردم منتظرند گوگل یک محصول جدید معرفی کنه تا بلافاصله اعلام کنند که این محصول نابود کننده فلان شرکت و فلان محصول خواهد است. این بار مرورگر گوگل قرار است فایرفاکس و اپرا را نابود کند!

حتی اگر از این حقیقت بگذریم که به جز جستجو هیچ محصول دیگری از گوگل هرگز باعث نابودی هیچ چیز دیگری نبوده است. ( Google Base قرار بود eBay را نابود کند، CheckOut هم برای گرفتن جای Paypal آمده بود و Knol هم برای نابودی ویکی پدیا، اما کمتر کسی از ما حتی به یاد نمی آورد که آنها چه بوده اند!)

برای روشن تر شدن موضوع کمی به عقب برمیگردیم…

نوآم کوهن در مقاله ای در نوامبر ۲۰۰۷ در نیویورک تایمز نوشت:

بخشی از محبوبیت فایرفاکس به دلیل ریشه اش به عنوان یک تلاش غیرانتفاعی و انقلابی مردمی در زمینه پایه ای ترین فناوری مربوط به اینترنت یعنی مرورگر، است. به علاوه فایرفاکس به دلیل همین متن باز بودن باعث شد خلاقیت برنامه نویسان در مواجهه با آن حسابی گل کند و از بلوکه کردن آگهی های تبلیغاتی گرفته تا تم های جدید برای تغییر ظاهر واسط کاربری، انواع برنامه های جانبی برای آن نوشته شود.

ولی بنیاد موزیلا با تلاشش برای بهره برداری مادی از موفقیت فایرفاکس، بیشتر به یک شرکت تازه کار و جاه طلب سیلیکون ولی تبدیل شد تا یک تلاش جمعی و غیرانتفاعی. سیویان اوماهونی، استادیار دانشگاه مدیریت دانشگاه کالیفرنیا، موزیلا را اولین « شرکت متن باز» می نامد.

بنیاد غیرانتفاعی موزیلا یک شرکت جانبی انتفاعی هم تاسیس کرده تا ده ها میلیون دلاری که موتور های جست و جو حاضرند بپردازند تا در فایرفاکس جایگاهی داشته باشند را جمع کند. اما بنیاد موزیلا با گرفتن این پول ها به عنوان جلیقه ضد گلوله در برابر حملات مداوم غول هایی مثل مایکروسافت و اپل، در حقیقت از هدف اصلی خودش دور شده و دست کم باید گفت در حال حاظر یک پروژه مشارکتی و غیرانتفاعی صد در صد محسوب نمی شود.

تا اینجای کار به نظر می رسد برنامه نویسان داوطلب فایرفاکس از موفقیت تجاری آن خوشحال هستند؛  اما سوال اساسی این است که موزیلا با این پول ها چه خواهد کرد؟ طبق گزارش مالی سال ۲۰۰۶ بنیاد موزیلا که چندی پیش به صورت عمومی منتشر شد، این بنیاد حدود ۷۴ میلیون دلار اموال منقول و غیرمنقول دارد. در آمد سال ۲۰۰۶ موزیلا ۶۶ میلیون دلار بوده است که ۸۵ درصد این درآمد از یک منبع منحصر به فرد تامین شده بود: گوگل. طبق همین گزارش علی رغم این درآمد زیاد، بنیاد موزیلا در سال ۲۰۰۶ فقط کمتر از ۱۰۰ هزار دلار به عنوان پاداش به برنامه نویسان فایرفاکس پرداخت کرده است؛ اگر چه خود موزیلا در جایی این مبلغ را۲۸۵ هزار دلار اعلام کرده بود. در همین سال بنیاد موزیلا به خانم میچل بیکر، مدیر عامل شرکت موزیلا، ۵۰۰ هزار دلار دستمزد و پاداش پرداخت کرده است (او رئیس خود بنیاد موزیلا هم هست.)

خانم بیکر معتقد است که تلاش دسته جمعی جامعه متن باز باعث موفقیت فایرفاکس شد نه پول های گوگل. او می گوید: موزیلا موفق است چون گروه عظیمی از برنامه نویسان درجه یک به آن علاقه مند هستند و وقت صرفش می کنند. عاملی که باعث می شود موزیلا مستقل باشد همین مجموعه عظیم مردم است. هیچ مقدار پولی نمی توانست ما را این قدر موفق کند. ما هر قدر هم از گوگل پول بگیریم نمی توانیم از مایکروسافت بیشتر خرج کنیم ولی میبینید که موفقیت مان بسیار خوب بوده است.

نقطه قوت فایرفاکس این نیست که مخاطبان بسیار گسترده ای دارد. این طور نیست که همه بخواهند به خاطر باز نگه داشتن استاندارد های وب از فایرفاکس استفاده کنند. خیلی ها اصلا اهمیتی به این موضوع نمی دهند. اما بخش اعظمی از جامعه مشارکت کنندگان در ساخت فایرفاکس می ترسند که اگر فایرفاکس شکست بخورد وب صحنه تاخت و تاز مایکروسافت شود و استاندارد ها هم براساس علایق مایکروسافت وضع شوند.

یک مساله مهم در حال حاضر سهم ۷۱ درصدی مایکروسافت از بازار مرورگر هاست. گوگل تا قبل از این درجنگ سردی که در میان خودش و مایکروسافت وجود داشت از متحدانش حمایت می کرد و توانست قسمتی از سهم بازار را از چنگ مایکروسافت در بیاورد. آیا گوگل به همین راحتی متحدانش را رها خواهد کرد و به تنهایی در مقابل انحصار طلبی های مایکروسافت می ایستد؟ در مقابل مایکروسافتی که ۷۱ درصد از سهم بازار را در اختیار خود دارد… این موضوع باعث میشود که کمی در مورد انتشار گوگل کروم تامل کنیم و گوگل کروم را نابود کننده فایرفاکس و یا اپرا ندانیم. همه چیز به آینده بستگی دارد…

[+] دانلود نسخه بتای کروم (کروم در فایل هیپو)